Antropocen to czas, w którym ludzie zaczęli dominować nad systemem Ziemi / wykład prof. Marka Williamsa

Serdecznie zapraszamy społeczność akademicką Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach oraz wszystkich zainteresowanych problematyką współczesnych przemian środowiskowych, urbanistycznych i cywilizacyjnych na wykład otwarty światowej klasy badacza procesów planetarnych – prof. Marka Williamsa z Uniwersytetu w Leicester w Wielkiej Brytanii.

Kiedy ludzie zaczęli dominować nad systemami Ziemi? Czy stało się to w epoce plejstocenu, kiedy doprowadziliśmy do wyginięcia wielu dużych zwierząt? A może w epoce holocenu, gdy zaczęliśmy uprawiać ziemię? Czy było to po wymianie kolumbijskiej, która połączyła wszystkie zamieszkane kontynenty świata, czy też na początku rewolucji przemysłowej w XVIII wieku? Ślad działalności człowieka w zapisie geologicznym staje się wyraźny i niepodważalny od połowy XX wieku, niezależnie od tego, gdzie spojrzymy na Ziemi, i odzwierciedla wielkie przyspieszenie aktywności gospodarczej po II wojnie światowej. To przyspieszenie spowodowało narastające szkody w systemach Ziemi, a zwłaszcza w jej biosferze. Jak zatem powinniśmy zareagować w XXI wieku, aby uniknąć przyszłego geologicznego sygnału globalnych zniszczeń środowiska i masowego wymierania gatunków?

Prof. Mark Williams jest współprzewodniczącym Anthropocene Working Group oraz naukowcem zajmującym się naukami o Ziemi, specjalizującym się w badaniach nad ewolucją planetarną. Jest multidyscyplinarnym geologiem i paleontologiem, którego zainteresowania obejmują m.in. ewolucję krajobrazu, zmiany klimatu, nauki o Ziemi, a także zagadnienia na styku nauki, biznesu, architektury i prawa. W ciągu ponad trzech dekad jego kariera zaprowadziła go od stref tropikalnych po regiony polarne – pracował w bardzo zróżnicowanych środowiskach, od pustyń Azji Środkowej po lodowe krajobrazy Antarktydy. Na podstawie tych doświadczeń bada historię życia na Ziemi, analizując m.in. skamieniałości, zmiany klimatyczne oraz ewolucję oceanów. Obecnie koncentruje się na badaniu zmian w biosferze wywołanych działalnością człowieka, w szczególności na procesach introdukcji gatunków obcych i ich wpływie na ekosystemy oraz na geologiczny zapis tych zmian w osadach. Dzięki temu może porównywać współczesne, dynamiczne przekształcenia środowiska z dawnymi okresami globalnych zaburzeń biosfery. Zmiany te mogą stanowić jedną z kluczowych cech definiujących nową epokę geologiczną – Antropocen. W przeszłości masowe wymierania były wywoływane przez takie czynniki jak uderzenia asteroid, gwałtowne zmiany klimatu czy długotrwałe erupcje superwulkanów.

Badania prof. Williamsa koncentrują się na tym, w jaki sposób ludzkość może uniknąć doprowadzenia do kolejnego masowego wymierania i nie dołączyć do tej listy przyczyn globalnych kryzysów biosfery. Prof. Williams jest pracownikiem naukowym Instytutu Przyszłości Środowiskowej na Uniwersytecie w Leicester, gdzie kieruje badaniami nad Antropocenem. Jest także współdyrektorem laboratorium paleontologicznego na Uniwersytecie Yunnan w Chinach oraz członkiem Centrum Paleobiologii i Ewolucji Biosfery w Leicester. Często występuje w filmach dokumentalnych i materiałach popularnonaukowych poświęconych Antropocenowi, m.in. publikowanych w czasopiśmie internetowym „The Conversation”. Jest współautorem licznych książek popularnonaukowych, takich jak The Goldilocks Planet, Ocean Worlds, Skeletons: The Frame of Life, The Anthropocene: A Multidisciplinary Approach oraz najnowszej The Cosmic Oasis.