O sztuce 01.03.2026

Czarna rzeka

Publikacja „Czarna rzeka” to artystyczno-badawczy zapis projektu zrealizowanego w Łaźni Moszczenica w Jastrzębiu-Zdroju.

Publikacja „Czarna rzeka”  to artystyczno-badawczy zapis projektu zrealizowanego w Łaźni Moszczenica w Jastrzębiu-Zdroju. Książka stanowi wielowątkową refleksję nad postindustrialnym krajobrazem, pamięcią węgla oraz ekologiczną kondycją współczesnego świata.

Wydawnictwo jest próbą uchwycenia fenomenu „czarnej rzeki” – metaforycznego i dosłownego przepływu materii, historii oraz emocji związanych z dziedzictwem górniczym. Autorka, posługując się formą przestrzenną rzeźby-instalacji, buduje opowieść o antropocenie, w którym ludzka działalność nieodwracalnie splata się z procesami geologicznymi. Warstwa wizualna książki, bogata w dokumentację obiektu artystycznego oraz sugestywne ujęcia detali, wchodzi w dialog z tekstami teoretycznymi, tworząc spójną, niemal somatyczną narrację o rozpadzie, trwaniu i transformacji.

W tomie znalazły się eseje badaczy i krytyków, którzy analizują projekt z perspektywy filozoficznej, ekologicznej i literackiej.

W warstwie teoretycznej publikacja podejmuje kluczowe wyzwania antropocenu, analizując destrukcyjny wpływ człowieka na planetę oraz specyficzną „ciemną ekologię” miejsc poprzemysłowych. Eseje łączą osobiste wspomnienia i lokalne historie z Jastrzębia-Zdroju z szeroką perspektywą filozoficzną, badając relacje między ciałem, technologią a geologicznym trwaniem surowców. Całość tworzy intelektualną obudowę dla prezentowanych w książce rzeźb i instalacji, nadając im rangę manifestu w obronie czułości wobec „zranionego” krajobrazu.

redakcja merytoryczna: Justyna Mędrala.

teksty:Małgorzata Szandała, Andrzej Marzec, Marta Tomczok, Noam Assayag, Grzegorz Hańderek, Marta Lisok.

projekt graficzny: Damian Nowak

wydawca: Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach.

rok wydania: 2025

ISBN  9788368440096

Justyna Mędrala

  • doktorka sztuki
  • adiunktka
  • Prodziekanka Wydziału Artystycznego
  • doktorka sztuki
  • adiunktka
  • Prodziekanka Wydziału Artystycznego

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi.