ASP w Katowicach - historia i teraźniejszość

Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach rozpoczęła działalność 1 września 2001 roku.
Nie powstała z niczego, a wyrosła z doświadczeń i tradycji szkolnictwa artystycznego na Śląsku
po 54 wspólnych latach z krakowską Macierzą. Powstanie jej było zwieńczeniem wysiłku
wielu pokoleń artystów i ludzi kultury tego regionu. Początkowe, pochodzące jeszcze z lat 30-tych,
próby powołania przez środowisko własnej uczelni (Wolna Szkoła Malarstwa i Rysunku
im. Aleksandra Gierymskiego w Katowicach 1936-1939) przekreśliła wojna.
W 1946 roku powstał w Katowicach Oddział Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych
we Wrocławiu, włączony w roku 1952 do krakowskiej Akademii. W jej ramach przez pół wieku
katowicka szkoła budowała swoją tradycję, początkowo jako Wydział Grafiki, a następnie Filia ASP;
współtworzyła jedno z pierwszych w kraju centrów grafiki warsztatowej i projektowej.
Wśród pierwszych profesorów i założycieli katowickiej szkoły znaleźli się tak znamienici artyści
jak Aleksander Rak, Józef Mroszczak, Rafał Pomorski, Leon Dołżycki, Bogusław Górecki,
Stanisław Gawron, Roman Starak - malarze i graficy. Tak też ukształtowała się tożsamość
katowickiej uczelni artystycznej - uczelni, w której na fundamencie opanowania podstaw
klasycznego warsztatu rysunkowego i malarskiego budowane były umiejętności specjalistyczne
w zakresie grafiki artystycznej i projektowania, a ostatnie lata nałożyły na dobrze już ugruntowaną
tożsamość własny koloryt - świadome odnajdywanie się w szkoły w realiach rewolucji cyfrowej.

Afiliacja przy krakowskiej ASP owocowała tym, że profesorami tutejszej szkoły
zostali wybitni artyści krakowscy Adam Hoffman, Bronisław Chromy, Andrzej Pietsch,
Wojciech Krzywobłocki, a także katowiczanie Gerard Labus, Stefan Suberlak, Jan Nowak.
Grafika projektowa oraz cała paleta klasycznych technik grafiki warsztatowej stały się domeną
katowickiej szkoły i jej znakiemrozpoznawczym, a profesor Tadeusz Grabowski stał się mistrzem
i nauczycielem całej plejady artystów. Tomasz Jura, Stanisław Kluska, Zbigniew Pieczykolan,
Michał Kliś, Tadeusz Czober, Adam Romaniuk, Jan Szmatloch, Roman Kalarus to artyści
związani tak z Katowicami jak i z ogólnopolskim, a z czasem europejskim obiegiem artystycznym.
Tu, w Katowicach ukształtował się unikatowy model kształcenia, w którym możliwe było to,
że dyplom Wydziału Grafiki posiadają wybitni malarze Andrzej Urbanowicz i Henryk Waniek,
a artyści tej miary co Andrzej S. Kowalski, Roman Nowotarski, Maciej Bieniasz, Jacek Rykała,
ugruntowali malarski fundament szkoły, co w skutkach umożliwiło powstanie dziś osobnego
kierunku malarstwa, w przyszłości zapewne i wydziału.
To dzięki funkcjonowaniu katowickiej szkoły jako Filii Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
twórcy sztuk plastycznych stali się drugim, obok muzycznego, środowiskiem artystycznym na Śląsku.
W ciągu dotychczasowych lat działalności szkoła wydała wielu absolwentów, którzy mogą być
jej wizytówką. Z pewnością należą tutaj postaci takie jak Leszek Rózga, Bernard Liberski,
Karol Wieczorek, Tomasz Struk i Waldemar Świerzy, który w trakcie obchodów jubileuszu 50-lecia Filii
w 1997 roku otrzymał tytuł Honorowego Profesora i który będąc posiadaczem indeksu nr 1
katowickiej Filii wręczał 11 października 2001 r. indeks pierwszej studentce immatrykulowanej
w samodzielnej Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.

Nowopowstała uczelnia rozpoczęła swoją działalność jako szkoła jednego wydziału - Wydziału Grafiki
(dziś Wydziału Grafiki, Malarstwa i Wzornictwa), ale z trzema odrębnymi kierunkami: grafiką,
wzornictwem i malarstwem. W 1999 roku uruchomione zostały Wieczorowe Studiach Licencjackie,
które poszerzają w istotny sposób ofertę edukacyjną. Dzięki wytrwałym zabiegom uwieńczonym
dobrym skutkiem, pierwszy rok studiów w nowej Akademii rozpoczęło 45 studentów na studiach
dziennych i 24 na studiach licencjackich. To poważne zwiększenie liczby studiujących na pierwszym
roku w stosunku do naboru lat poprzednich postawiło przed całą Akademią wyzwanie odnalezienia się
w nowych okolicznościach zmieniających się dynamicznie sposobów komunikowania i formułowania
przekazu artystycznego adekwatnego do wyzwań rzeczywistości jak i oczekiwań studiujących.

Sprawdzianem prawidłowo rozpoznanych tendencji i przyjęcia adekwatnych strategii działania Akademii
są sukcesy jej studentów i pedagogów - medale Waldemara Węgrzyna na konkursie w Kanagawie
w 2002 roku i Bogdana Topora w Taipei na Taiwanie, czy I nagroda Anny Małeckiej w konkursie
Prezydenta RP na najlepszy dyplom uczelni artystycznych 2002.

Nasi studenci odnoszą liczące się sukcesy zawodowe i artystyczne zwyciężając w międzynarodowych
konkursach: Henkel CEE Art.Award 2004 for Experimental Design, Michelin Challenge Design,
biorąc udział w Wystawie Polskiego Designu w Saint Etienne, a w ubiegłym roku Akademia
została laureatem konkursu Prezydenta RP "Superpracownia". W nagrodę uczelnia otrzymała
wyposażenie "Superpracowni komputerowej".

Dzięki owocnej współpracy z samorządem lokalnym i istotnie zwiększonej dotacji Ministerstwa
Kultury (fundusz rzeczowy) udało nam się z powodzeniem ukończyć I etap remontu budynku
przy ulicy Koszarowej, gdzie ulokowały się pracownie Katedry Grafiki Warsztatowej - Pracownia
Technik Cyfrowych i Pracownia Sitodruku. Konsekwentnie, z wykorzystaniem funduszy strukturalnych
i środków pozabudżetowych remontujemy budynki przy ul. Raciborskiej i Dąbrówki.

Mogąc dziś kontynuować najlepsze tradycje kształcenia artystycznego, Akademia konsekwentnie
wychodzi naprzeciw nowym oczekiwaniom społecznym i potrzebom regionu. Konieczna restrukturyzacja
regionu wyznacza kontekst działania nowej uczelni, ale wyzwaniem dla niej staje się przeciwdziałanie
postępującej tendencji degradacji kultury w otoczeniu przemysłowego monopolu.
Po to, by temu sprostać szkoła chce widzieć siebie jako miejsce dialogu i pielęgnowania wrażliwości,
niezagubienia niczego z dotychczasowego dorobku i nieodwracania się od przyszłości.
I właśnie dlatego katowicka Akademia formuje jako własne zawołanie modus, species et ordo
ufając, że w chaosie codzienności będzie ono zarazem drogowskazem rozpraszającym mrok.